Tα φρούτα που έχουν υποστεί ζημιά από τον παγετό δεν είναι βρώσιμα ή εμπορεύσιμα, ενώ η ζημιά που προκαλεί ο παγετός στo ακτινίδιο μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την παραγωγικότητα του την επόμενη σεζόν.

Οι ποικιλίες Gold και Red διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ζημιάς από τον παγετό την άνοιξη, καθώς η βλάστηση των μπουμπουκιών γίνεται νωρίτερα από ό,τι στην ποικιλία Green. Τα φρούτα Hayward είναι πιο ευαίσθητα στη ζημιά από τον παγετό το φθινόπωρο, καθώς γενικά συγκομίζονται αργότερα.

Σχεδόν όλοι οι παγετοί που έχουν σημασία για την κηπουρική στη Νέα Ζηλανδία είναι τύπου ακτινοβολίας (και όχι παγετοί μεταφοράς). Οι παγετοί ακτινοβολίας εμφανίζονται τις νύχτες με καθαρό ουρανό και λίγο ή καθόλου άνεμο. Καθώς η θερμότητα ακτινοβολείται μακριά από το έδαφος και τις επιφάνειες της βλάστησης, ο θερμός αέρας ανεβαίνει και αντικαθίσταται από κρύο αέρα που κατεβαίνει. Αυτό δημιουργεί ένα στρώμα αναστροφής. Αυτός ο κρύος αέρας απορροφά περισσότερη θερμότητα από το φυτικό υλικό. Όταν ο κρύος αέρας είναι κάτω από 0o Κελσίου, εμφανίζεται παγετός, ο οποίος μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμη ζημιά στον φυτικό ιστό. Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι προστασίας από τον παγετό: θέρμανση, ανάμιξη (για να διαταραχθεί η αντιστροφή της θερμοκρασίας) και φράγματα ακτινοβολίας. Στα ακτινίδια, οι πιο διαδεδομένες μέθοδοι είναι τα συστήματα ψεκασμού (θέρμανση) και οι ανεμογεννήτριες (ανάμιξη).

Θέρμανση
Τα συστήματα προστασίας από τον παγετό με ψεκαστήρες είναι τα πιο συνηθισμένα και χρησιμοποιούν τη θερμότητα που απελευθερώνεται όταν το νερό αλλάζει κατάσταση από υγρή σε στερεή. Ο ψεκασμός νερού με κατάλληλη ταχύτητα σε μια καλλιέργεια υπό συνθήκες παγετού προκαλεί τη σταδιακή δημιουργία ενός στρώματος πάγου πάνω από τα αμπέλια. Εφόσον η επιφάνεια αυτού του στρώματος πάγου παραμένει υγρή, η θερμοκρασία του φυτικού ιστού που καλύπτεται δεν θα πέσει κάτω από περίπου μισό βαθμό, ακόμη και αν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος αέρα είναι πολύ χαμηλότερη. Αυτό απαιτεί σημαντική ποσότητα νερού (περίπου 1-3 mm/ώρα/εκτάριο ή περίπου 300.000 λίτρα/ώρα σε έναν οπωρώνα 10 εκταρίων, μεγαλύτερη από την απαιτούμενη ροή για άρδευση), οπότε τα καλά στραγγιζόμενα εδάφη είναι κρίσιμα. Μια παλαιότερη μέθοδος προστασίας από τον παγετό είναι η άμεση θέρμανση με φορητές θερμάστρες και/ ή δοχεία κατά του παγετού, που τροφοδοτούνται με καύσιμα (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, υγραέριο, ειδικά μπλοκ στερεών καυσίμων, κεριά από κερί, συμπιεσμένα απορρίμματα ξύλου ή άλλα παρόμοια υλικά). Η αποτελεσματικότητα μειώνεται με την απόσταση από την πηγή θερμότητας.

Ανάμιξη
Μια μηχανή ανέμου ή ανεμιστήρας παγετού είναι ουσιαστικά ένας μεγάλος ανεμιστήρας στην κορυφή ενός πύργου ύψους περίπου 10 μέτρων, ο οποίος βρίσκεται στο κέντρο της περιοχής που πρέπει να προστατευθεί. Ο «στροβιλισμός» αέρα που παράγεται από τον ανεμιστήρα αντλεί τον θερμό αέρα από πάνω από τον οπωρώνα και τον αναμιγνύει με τον ψυχρότερο αέρα που βρίσκεται πιο κοντά στο έδαφος. Ανάλογα με την τοπογραφία και τη διάταξη των τεμαχίων, ένας ανεμιστήρας μπορεί να προστατεύσει μια έκταση 4-6 εκταρίων. Η πτήση ενός ελικοπτέρου με σχετικά χαμηλή ταχύτητα πάνω από την περιοχή του οπωρώνα μπορεί επίσης να αναμίξει αποτελεσματικά τον αέρα και να προσφέρει προστασία από τον παγετό. Το πλεονέκτημα σε σχέση με τις ανεμογεννήτριες είναι ότι το ελικόπτερο μπορεί να επικεντρωθεί σε επιλεγμένες περιοχές, αν χρειαστεί, και να πετάξει σε μεγαλύτερο υψόμετρο για να προσφέρει μεγαλύτερη ικανότητα ανάμιξης. Και οι δύο μέθοδοι παρουσιάζουν προβλήματα θορύβου.

Φράγματα ακτινοβολίας
Η αρχή λειτουργίας ενός φράγματος ακτινοβολίας είναι η μείωση της θερμότητας που εκπέμπεται από τα αμπέλια και την επιφάνεια του εδάφους, και συνεπώς η αύξηση της θερμοκρασίας των αμπελιών. Αυτό επιτυγχάνεται με την παρεμπόδιση της εξερχόμενης ακτινοβολίας μέσω της χρήσης υφάσματος κατά του παγετού ή παρόμοιου υλικού.

Αποστράγγιση κρύου αέρα
Δεδομένου ότι ο κρύος αέρας έχει μεγαλύτερη πυκνότητα από τον θερμότερο αέρα, κατακάθεται στο χαμηλότερο σημείο στο οποίο μπορεί να ρέει εύκολα. Στους οπωρώνες με ακτινίδια, τα φυσικά ή τεχνητά καταφύγια μπορούν να παγιδεύσουν τον κρύο αέρα, ο οποίος συγκεντρώνεται και μπορεί να προκαλέσει ζημιές από τον παγετό. Η διατήρηση της αποστράγγισης του κρύου αέρα περιλαμβάνει την τροποποίηση των καταφυγίων που βρίσκονται σε κατηφόρες, έτσι ώστε ο κρύος αέρας να μπορεί να αποστραγγίζεται ελεύθερα από τον οπωρώνα. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την αφαίρεση του χαμηλότερου μέτρου φυλλώματος από τα φυσικά καταφύγια, έτσι ώστε ο κρύος αέρας να μπορεί να ρέει από κάτω, ή την επανατοποθέτηση των καταφυγίων για να επιτρέπεται η διαφυγή του κρύου αέρα.

Πηγή

New Zealand Kiwifruit Journal Issue 262, August/ September
2020